Europese software alternatieven

Bij het maken van websites heb je te maken met allerlei software en tools. Veel daarvan komen uit de Verenigde Staten.

Zelf heb ik hier ook veel gebruik van gemaakt. Sinds de invoering van de AVG in 2018 ben ik mij echter bewuster geworden van de keuzes die ik hierin maak.

Om eerlijk te zijn bleef ik, zowel zakelijk als privé, nog wel gebruikmaken van sommige Amerikaanse tools. Soms omdat ze beter waren, maar vaak ook gewoon uit gewoonte.

Maar de wereld verandert. Iedereen die het nieuws volgt, ziet dat het politieke landschap aan het verschuiven is.

Trump heeft bijvoorbeeld recent nog gedreigd Groenland in te nemen. Hoewel hij hier nu weer op terug lijkt te komen, kun je hem hier niet mee vertrouwen. Bovendien steunt hij (en belangrijke figuren om hem heen) partijen in Europa die de EU proberen te verzwakken.

Ik weet niet meer precies waar, maar ergens las ik de zin ‘Het is tijd voor principes’. Hier ben ik het mee eens.

Het is inderdaad tijd om bewustere keuzes te maken welke software je gebruikt. Europese software is puur praktisch nog niet altijd de beste keuze, maar door ze toch te gebruiken draag je bij aan een beter alternatief.

Hoe meer mensen Europese software gebruiken, hoe beter ze namelijk zullen worden. En hoe minder we afhankelijk zijn van ‘big tech’ en de Verenigde staten.

Overzicht

Hieronder vind je een overzicht per categorie met alternatieven voor bekende software. Deze lijst zal geregeld worden uitgebreid.

  1. Website statistieken: alternatieven voor Google Analytics.
  2. E-mail software: alternatieven voor Gmail en Outlook.
  3. Websitebouwers: alternatieven voor Squarespace en Webflow.

Wat kun je verwachten?

In deze ‘handleiding’ deel ik mijn kennis en ervaringen met Europese alternatieven voor populaire software.

Sommige tools zijn vooral relevant voor websitebouwers (zoals hosting, designsoftware of analytics). En sommige zijn interessant voor iedereen, zoals browsers, zoekmachines of e-mailsoftware.

Belangrijke nuances

Voordat we beginnen, wil ik vier dingen benadrukken:

  1. Europese software is niet altijd ‘beter’
    Sommige Europese software zijn kwalitatief echt goed, en soms moeten ze simpelweg nog groeien. Dit heeft tijd nodig, en door ze toch een kans te geven, kunnen ze alleen maar beter worden.

  2. Pragmatisme boven perfectionisme
    Als je voor je bedrijf afhankelijk bent van bijvoorbeeld Facebook, Instagram of Google Ads, is het niet slim om die accounts per direct op te zeggen. Wees daarom pragmatisch. Maak de switch naar Europese alternatieven waar het mogelijk en zinvol is.

  3. Je hoeft niet perfect te zijn
    Ik heb zelf lang last gehad van de valkuil om alles in één keer goed te willen doen. En als dat niet lukte, was ik geneigd om het op te geven. Maar het gaat erom dat je doet wat je kunt, zonder jezelf te verliezen in details. Als je maar één tool vervangt, is dat al een stap in de goede richting.

  4. De politiek heeft een rol
    Het is deels de verantwoordelijkheid van de overheid dat er goede alternatieven beschikbaar zijn, en het klopt dat zij zelf ook vaak nog Amerikaanse software gebruiken1. Ik heb ook wel eens gedacht: als zij het goede voorbeeld niet geven, waarom zou ik het dan wel doen? Maar ik realiseer mij nu dat wij als individuen en kleine ondernemers ook zelf stappen kunnen zetten. Voor ons is het vaak veel gemakkelijker dan voor de overheid en hele grote bedrijven. Daarmee wil ik niet zeggen dat alle overheidskeuzes altijd goed zijn, maar ik hoop je wel te inspireren om zelf bewustere keuzes te maken.

Waarom Europese alternatieven?

1. Digitale soevereiniteit

De meeste grote techbedrijven komen uit de Verenigde Staten (en in mindere mate China). Dit betekent dat Europa digitaal afhankelijk is van landen met andere belangen en waarden.

Er wordt al langere tijd gewaarschuwd voor de dreiging van cyberconflicten2, en zaken als sancties komen steeds vaker voor.

Voor bedrijven en overheden is dit een serieus risico, maar dit geldt ook voor individuele gebruikers.

Door Europese alternatieven te kiezen, verminder je het risico dat je software plotseling duurder wordt, geblokkeerd raakt, of dat het als politiek drukmiddel wordt gebruikt.

We hebben gezien dat onder Trump dit niet langer een theoretisch scenario is. Rechters van het Internationaal strafhof kregen bijvoorbeeld eerder al te maken met sancties. 3

2. Sterkere privacy en gegevensbescherming

Europa heeft de strengste privacywetten ter wereld (AVG)4, maar als je Amerikaanse software gebruikt, heb je toch vaak te maken met Amerikaanse wetten. Amerikaanse bedrijven moeten namelijk in sommige gevallen data overhandigen aan de Amerikaanse autoriteiten, zelfs als die data fysiek in Europa staat5.

Er zijn nog steeds veel mensen die denken “Ik heb niets te verbergen”.

Maar het gaat niet alleen om wat je te verbergen hebt, maar om wie jouw data kan gebruiken en tegen je kan gebruiken.

Denk bijvoorbeeld aan manipulatie via sociale media6, discriminerende algoritmes, of het misbruik van persoonlijke gegevens voor commerciële doeleinden.

Met Europese software worden je persoonsgegevens vaak beter beschermd en minder snel zonder toestemming verwerkt of gedeeld.

3. Bijdragen aan de Europese economie

Door Europese software te gebruiken draag je bij aan innovatie en de Europese economie.

Grote Amerikaanse techbedrijven betalen vaak weinig belasting in Europa7 en exporteren hun winsten naar het buitenland. Europese bedrijven creëren hier banen en dragen bij aan onze economie.

Bovendien vergroot dat de kans dat succesvolle Europese softwarebedrijven talent en investeerders kunnen aantrekken die nu vaak nog naar Silicon Valley gaan.

4. Kwaliteit en functionaliteit

Europese software is vaak beter dan je denkt, maar ze hebben niet altijd de naamsbekendheid van de Amerikaanse varianten.

Soms is er geen Europees alternatief, of is het helaas nog niet goed genoeg.

Maar er zijn ook genoeg gevallen waarin Europese software ook gewoon de betere keuze is, los van politiek of privacy.

Kiezen voor Europese software is dus per se alleen een principiële keuze, maar vaak ook een praktische.

Transparantie

Veel Amerikaanse software worden vaker aangeraden dan Europese alternatieven. Dat komt niet altijd omdat ze ook automatisch beter zijn, maar vaak omdat:

  • Grotere marketingbudgetten zorgen voor meer zichtbaarheid (sponsordeals, advertenties, etc.)
  • Affiliate marketing een populair verdienmodel is. Publishers krijgen hierbij een commissie als je via hun link een product of dienst koopt. Hier is op zich niets mis mee, zo lang het eerlijk wordt gecommuniceerd.

Het gevolg hiervan is dat als je bijvoorbeeld online zoekt naar ‘de beste hostingproviders‘, je vaak lijstjes krijgt die niet zijn gebaseerd op kwaliteit, maar op welke provider de hoogste commissie betaalt.

Dit is niet per definitie slecht, maar het geeft wel een vertekend beeld van wat de ‘beste’ optie is. Ik wil in dit artikel daarom graag transparant zijn, zodat je weet wat je kunt verwachten.

  • Geen financiële belangen. Ik gebruik in mijn overzicht bewust geen affiliate links. Mijn aanbevelingen zijn gebaseerd op wat ik de beste opties vind voor zaken als privacy, functionaliteit en gebruiksgemak.

  • Ik beperk mij tot wat ik ken en vertrouw. Ik ken niet alle software. Als je een zo’n compleet mogelijk overzicht zoekt, zijn daar andere websites beter in8. En als ik een Europese tool slecht vind, beveel ik hem niet aan. Nationaliteit staat namelijk niet gelijk aan kwaliteit.

  • Focus op Europese alternatieven. Ik geef vooral Europese tools de voorkeur, maar soms noem ik ook opties uit Canada of Australië. Bijvoorbeeld als er geen goed Europees alternatief is. Dit geef ik altijd duidelijk aan, samen met de reden waarom ik ze noem.

Bronnen

  1. https://nos.nl/artikel/2599601-nederland-hangt-aan-amerikaans-tech-infuus-we-zitten-in-de-houdgreep ↩︎
  2. https://www.europarl.europa.eu/topics/nl/article/20220120STO21428/cyberveiligheid-voornaamste-en-nieuwe-bedreigingen ↩︎
  3. https://nos.nl/artikel/2595126-nieuwe-sancties-vs-tegen-rechters-van-het-internationaal-strafhof-in-den-haag ↩︎
  4. https://www.consilium.europa.eu/nl/policies/data-protection-regulation/ ↩︎
  5. https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/E-8-2018-003651_EN.html ↩︎
  6. https://fra.europa.eu/en/speech/2025/effects-digital-technologies-fundamental-rights ↩︎
  7. https://nos.nl/artikel/2504462-amerikaanse-multinationals-ontwijken-nederlandse-bijheffing-minimumbelasting ↩︎