Een website maken met Europese software

Er zijn verschillende manieren waarop je een website kunt maken. Van eenvoudig tot complex, kun je deze onderverdelen in vier categorieën:

1. Websitebouwers / No-code platformen
2. Content Management Systemen (CMS)
3. Frameworks en Static Site Generators
4. Volledig zelf coderen

In dit artikel richt ik mij vooral op de eerste categorie: websitebouwers en no-code platformen.

Deze tools zijn ideaal als je snel een website wilt maken zonder dat je kennis van code nodig hebt. Ze hebben vaak sjablonen en drag-and-drop functionaliteit.

Daarnaast komen ook twee Europese alternatieven aan bod die technisch gezien geen pure websitebouwers zijn, maar wel interessant zijn voor wie volledig Europees wil werken.

Met no-code platformen ben je vaak afhankelijk van ingebouwde hostingopties. Dit is op zich handig, omdat je je daardoor geen zorgen hoeft te maken over beveiliging en updates, maar betekent wel dat je afhankelijk bent van hun infrastructuur.

Soms komt een websitebouwer namelijk wel uit Europa, maar maakt deze gebruik van servers van Amazon of Google. Dit zal ik aangeven waar mogelijk, zodat je dit mee kunt nemen in je afweging.

Het kiezen van software om je website mee te maken is lastiger dan bijvoorbeeld het kiezen van een browser. Bij een browser maken de onderlinge verschillen tussen Chrome en Vivaldi niet extreem veel uit. Maar mijn ervaring is dat bij het bouwen van een website twee dingen cruciaal zijn:

1. Het moet binnen je vaardigheden vallen. Als een tool een te hoge leercurve heeft, is het simpelweg geen optie, ook al is het Europees.
2. Het moet de functionaliteit bieden die jij nodig hebt. Een simpele Europese tool is niet genoeg als deze niet voldoet aan je wensen.

Om het overzichtelijk te houden, heb ik de alternatieven verdeeld in drie skill levels:

• Beginner
• Intermediate
• Geavanceerd

Bij elke categorie geef ik ook de bekendste internationale voorbeelden als referentie. Zo kun je goed inschatten wat het Europese alternatief als vervanger kan bieden.

Websitebouwers voor beginners

Dit type webbouwer is ideaal voor mensen die snel en eenvoudig een website willen maken, zonder zich druk te hoeven maken over techniek. Bijvoorbeeld voor een hobbyproject, een portfolio of een kleine onderneming.

De belangrijkste kenmerken hiervan zijn:

• Geen technische kennis nodig: Je bouwt je website door elementen te verslepen.
• Gratis sjablonen: Kies een ontwerp en pas het aan met je eigen tekst, afbeeldingen en kleuren.
• Beperkte designvrijheid: Je kunt niet alles aanpassen, maar daardoor kun je ook weinig “kapotmaken”.
• Minder schone code: Voor professionals is dit een nadeel, maar voor beginners maakt het niet uit.

De bekendste internationale voorbeelden in deze categorie zijn:

• Squarespace (Amerika), met een marktwaarde van $6,5 miljard. Hiermee kun je gemakkelijk, premium ogende website maken.
  • Vanaf €12 per maand.
• Wix (Israël), met een marktwaarde van zo’n $4 miljard. Dit oogt wat minder premium maar heeft wel meer functionaliteiten.
  • Vanaf €14 per maand.

De Europese varianten die hier het meest dichtbij in de buurt komen zijn:

• JouwWeb (Nederland): Dit is de de meest eenvoudige en voordeligste optie uit dit artikel. Ideaal voor mensen die nog nooit een website hebben gemaakt. Je kunt hiermee snel, zonder enige technische kennis, een eenvoudige website online zetten. De designs vind ik er wel een beetje verouderd uitzien, dus verwacht geen ‘premium’ ogende website.
  • Gratis plan met jouwweb-domein of vanaf €5,50 per maand met een eigen domein.
  • Gebruikt Amazon S3 (Ierland) voor opslag en back-ups, en Google Cloud Platform voor hosting (bron).
• Jimdo (Duitsland): Dit is ook een gebruiksvriendelijke websitebouwer die iets meer flexibiliteit biedt dan JouwWeb, maar nog steeds toegankelijk is voor beginners. Verwacht hierbij ook geen ‘premium’ designs, maar ik vind het wel wat moderner ogen dan JouwWeb.
  • Gratis plan met een jimdo-domein of vanaf €11 per maand met een eigen domein.
  • Gebruikt de cloudservers van Amazon Web Services (AWS), maar deze staan wel binnen de Europese Unie (bron).

Websitebouwers voor intermediate

Deze categorie is voornamelijk voor webdesigners. Dit zijn mensen met kennis van design, en behoefte hebben aan meer vrijheid. Ze hebben bijvoorbeeld ervaring met design tools als Figma. En ze kiezen voor een van deze tools omdat ze of te weinig kennis hebben van code, of een tool zoeken waarmee ze snel hun designs kunnen publiceren. Zelf val ik ook in deze categorie.

De belangrijkste kenmerken van deze categorie zijn:

• Geen programmeerkennis nodig, maar wel designkennis. Je hebt veel flexibiliteit in design, maar om dit goed te benutten is kennis van designprincipes belangrijk.
• Professionele templates. Er is vaak veel keuze aan templates die zijn ontworpen door professionele designers.
• Schonere code, betere prestaties. De gegenereerde code is vaak schoner en efficiënter dan bij beginnerssoftware. Dit resulteert in betere laadtijden en SEO prestaties. Het is echter nog niet het niveau als handmatig geschreven code door een ervaren ontwikkelaar.
• Geavanceerde animatie. Je kunt complexere animaties en micro-interacties toevoegen, wat kan zorgen voor een meer premium uitstraling van je website.

Het positieve is dat de populairste optie in deze categorie al Europees is, maar ter vergelijking zal ik ook een internationale optie laten zien ter referentie.

• Wix studio (Israël): Dit is de ‘pro’-versie van Wix, en is gericht op designers die meer vrijheid willen dan de standaard Wix-editor biedt. Je kunt er op maat gemaakte websites mee bouwen zonder te hoeven coderen, maar het vereist wel meer kennis en tijd om hier een website mee te maken.
  • Vanaf €12 per maand

De populairste keuze in deze categorie is Nederlands, namelijk:

• Framer (Nederland): Opgericht in Nederland, en inmiddels gegroeid naar een grote speler met een marktwaarde van zo’n $2 miljard. Het is vooral populair onder designers, omdat het vergelijkbaar werkt als Figma. Met Framer kun je premium ogende websites maken met geavanceerde animaties en interacties, maar het CMS is vrij basic en e-commerce-mogelijkheden zijn beperkt.
  • Gratis plan met een framer-domein of vanaf €10 per maand met een eigen domein.
  • Hosting draait op ASW servers in de Verenigde Staten (bron).

Een meer budgetvriendelijk, Europees alternatief is:

• Ycode: Deze software is ontwikkeld door hetzelfde team als Mailerlite (wiens e-mailmarketing ik gebruik). Het komt uit Litouwen, en het lijkt op het eerste gezicht op Framer. Het komt alleen minder ‘volwassen’ over. De community is veel kleiner, er zijn minder templates beschikbaar en de laatste update op hun YouTube kanaal gaat over maart 2024. Het grote voordeel van Ycode is de prijs. De basisabonnementen kosten ongeveer de helft van Framer, en als je meerdere editors of talen nodig hebt, wordt het verschil nog groter.
  • Er is een gratis plan om websites te ontwikkelen en testen, maar niet om te publiceren. Dit kan vanaf $5 per maand.
  • Ycode host websites op Google Cloud-servers in België. biedt de mogelijkheid om een eigen domein te koppelen. De hosting en levering gebeurt via Cloudflare (bron).

Een alternatief met ingebouwde Europese hosting:

• Sitejet (Zwitserland): dit is een websitebouwer die zich richt op freelance webdesigners en bureau’s. Ik heb persoonlijk geen ervaring met deze tool, en ik kon online ook weinig reviews vinden van andere gebruikers. De reden dat ik het als alternatief in dit artikel wil benoemen is omdat het als
  één van de weinige gebruik maakt van ingebouwde Europese hosting. Sitejet maakt namelijk gebruik van Hetzner (Duitsland). Dit heeft een goede reputatie, en zorgt voor snelle laadtijden en compliance met Europese privacywetten. De templates zien er modern uit, maar ogen niet zo premium als bijvoorbeeld Framer.
  • Vanaf €15 per maand.
  • Hosting is via Hetzner (Duitsland) (bron).

Een Europees opensource alternatief:

• Publii (Polen). Dit is eigenlijk geen websitebouwer, maar een static site generator met een visuele editor. Je genereert hiermee statistische HTML-bestanden, wat zorgt voor zeer snelle laadtijden en betere beveiliging dan bijv. WordPress. Er zijn een aantal kant-en-klare thema’s om uit te kiezen, maar het aanbod is klein vergeleken met andere opties.
  
  Je hebt geen kennis van code nodig om gebruik te maken van de standaard thema’s, maar als je zelf complexe templates wilt maken of maatwerk wilt doen, is kennis van HTML, CSS en Javascript wel nodig.
  • Publii is gratis te downloaden en genereert statische HTML-bestanden. Dit betekent dat je je website kunt exporteren en overal kunt hosten. Dit kan eventueel via gratis platforms zoals Netlify (Amerikaans) maar ook met goedkope Europese hosting via FTP/SFTP. Omdat er geen database of speciale server nodig is, kun je eenvoudig wisselen van host.

Websitebouwers voor geavanceerd

De stap tussen ‘beginner’ en ‘intermediate’ is vaak groter dan die tussen ‘intermediate’ en ‘geavanceerd’.

De doelgroep voor deze categorie overlapt deels met die van de intermediate tools: professionele webdesigners. Het verschil is dat geavanceerde webbouwers vooral interessant zijn als je voor grotere klanten werkt of complexere websites wilt bouwen.

De belangrijkste kenmerken van deze categorie zijn:

• Meer controle over design en layout. Je hebt hierbij nog meer vrijheid om elk detail van je website aan te passen.
• Geen code nodig, maar basiskennis is wel handig. Je hoeft niet zelf te coderen, maar kennis van basisprincipes (zoals hoe classes, grids en flexbox werken) helpt je om met dit soort tools te werken. De leercurve is dan ook hoog, vergeleken met de andere opties uit dit artikel.
• Herbruikbare stijlen met classes. Je kunt consistente designs maken door herbruikbare stijlen (bijv. classes) te definieren, vergelijkbaar met hoe je in CSS werkt. Dit maakt je website makkelijker schaalbaar, en zorgt voor een meer consistent design.
• Export van code. Vaak is het hierbij mogelijk om (een deel) van je website te exporteren, zodat er minder sprake is van een software ‘lock in’.

Het bekendste internationale voorbeeld in deze categorie is:

• Webflow (Amerika), met een marktwaarde van zo’n $4 miljard. Dit is een visuele webbouwer waarmee designers complexe websites kunnen maken, zonder direct zelf te hoven coderen.
  • Gratis plan met webflow.io-domein of vanaf $14 per maand.

Het beste alternatief in deze categorie is:

• Webstudio (open source). Dit is het beste alternatief voor Webflow dat ik ben tegengekomen. Het heeft niet zo’n grote community als Webflow, en het is dus ook nog minder volwassen, maar het biedt wel meerdere belangrijke voordelen.
  
  Allereerst is het een stuk voordeliger. En hoewel het wel is opgericht in Amerika, is het een open source project. Dit betekent dat je de volledige code kunt exporteren en zelf kunt hosten, bijvoorbeeld op Europese servers. Bij de ingebouwde hosting wordt gebruikgemaakt van Cloudflare, waarbij projecten worden geïmplementeerd in een geïsoleerde Cloudflare Worker. Dit zorgt voor snelle laadtijden en goede beveiliging.
  
  Een ander groot voordeel is de flexibiliteit. Webstudio heeft bijvoorbeeld geen ingebouwd CMS, maar je kunt het koppelen aan een CMS naar keuze, inclusief meerdere open source opties. Dit maakt het wel iets technischer, maar biedt tegelijkertijd meer vrijheid.
  • Gratis plan met een Wstd.io subdomein, of vanaf $15 per maand voor ongelimiteerd aantal websites en 100.000 page views.
  • Ingebouwde hosting via Cloudflare, met de optie om zelf te hosten (bron).

Een lichtgewicht en flexibel CMS uit Duitsland:

• Kirby (Duitsland) is eigenlijk geen webbouwer zoals Webflow of Webstudio, maar een CMS. Toch wil ik het hier noemen als Europees alternatief voor geavanceerde gebruikers, omdat het veel vrijheid biedt en volledig zelf te hosten is. Bijvoorbeeld op Europese servers. Met Kirby kun je op maat gemaakte websites bouwen met uitstekende laadtijden, maar het vereist wel kennis van HTML, CSS en PHP. Het is dus technischer dan visuele webbouwers, maar biedt daardoor ook meer controle en betere prestaties.
  • Eenmalige licentie vanaf €99 per website.
  • Je kunt Kirby hosten op bijna elke standaard webhosting die PHP 8.2, 8.3 of 8.4 ondersteunt. Dit betekent dat je zelf kunt kiezen waar je Kirby host, maar je moet wel rekening houden met de kosten van de hostingprovider.

Persoonlijke noot

Het is een beetje zwart wit, maar over het algemeen kun je stellen dat hoe ingewikkelder en technischer iets is, hoe flexibeler het is.

Een tool waarmee je heel eenvoudig, zonder technische kennis, een website kunt maken, biedt daarentegen juist weer minder opties. Zowel kwa functionaliteit als designvrijheid.

Om je een beetje te helpen, heb ik de alternatieven uit dit artikel op weergegeven op een schaal van gebruiksvriendelijkheid vs. flexibiliteit.

Houd er wel rekening mee dat dit slechts mijn persoonlijke inschatting is, en de werkelijkheid natuurlijk genuanceerder ligt dan zo’n ‘schaal’ kan weergeven.

Mijn eigen ervaringen en keuzes

De vraag welke websitebouwer ik moet gebruiken houdt me al een tijdje bezig.

Voor een blog zoals deze gebruik ik altijd WordPress. Dit is een opensource CMS dat enorm flexibel is.

Lang heb ik WordPress ook gebruikt voor eenvoudige zakelijke websites, zoals een basissite met een homepage, ‘Over mij’-pagina, dienstenpagina en contactformulier.

Ik begon echter steeds meer te twijfelen of dit wel de juiste keuze was.

Dit type website is vaak statisch, maar WordPress vereist een database, constante updates en beveiliging.

Mijn conclusie was dat WordPress in dit soort gevallen vaak ‘overkill’ is. Met alle nadelen van onderhoud, maar zonder dat ik de voordelen van dynamische content echt nodig had.

Daarom stapte ik op een gegeven moment over op Squarespace. Dit is inderdaad Amerikaans, maar dit was in een periode dat ik mij daar nog niet zo bewust van was.

Maar al snel merkte ik dat de designmogelijkheden te beperkt waren. Zo kon ik bijvoorbeeld niet goed controleren hoe de site er op tablets uitzag, en was ik gebonden aan hun vaste grid-systeem.

Ik ben daarom dus opzoek gegaan naar een nieuwe websitebouwer.

Waarom beginner- en geavanceerde tools voor mij niet werken

De beginner-tools uit dit artikel vallen voor mij af, omdat ze simpelweg niet genoeg mogelijkheden bieden. Dit is hetzelfde probleem als dat ik met Squarespace ervaarde.

Aan de andere kant zijn de geavanceerde tools (zoals Webstudio) te technisch voor mij. Ik heb bijvoorbeeld geoefend met Webstudio en vind het echt een mooi systeem, maar het is te complex voor mij om er echt maatwerk mee te kunnen leveren.

Kirby CMS valt ook af, omdat ik onvoldoende kennis van PHP heb om er optimaal gebruik van te maken.

Mijn volgende stappen

Daarom kijk ik vooral naar de intermediate-categorie.

Framer vind ik de meest interessante optie, maar het prijsmodel is niet ideaal. Met meerdere editors kan het behoorlijk duur worden.

Ycode is weliswaar goedkoper, maar ik kies liever voor een wat duurdere tool als die zich toekomstbestendiger voelt. Framer is in mijn ogen volwassener, heeft een grotere community en er zijn veel meer tutorials over te vinden.

Pas tijdens mijn onderzoek voor dit artikel kwam ik Publii tegen, en dit vind ik ook een interessante optie.

Ik denk dat er voor maatwerk wat meer technische kennis nodig is dan bij Framer, maar de mogelijkheid om Europese hosting te kiezen spreekt me aan.

Bovendien ben je niet ‘locked in’ zoals bij Framer. Als Framer zijn prijzen verhoogd, kun je niet je website exporteren naar ergens anders.

Beide tools, Framer en Publii,hebben voor- en nadelen. Mijn uiteindelijke keuze hangt vooral af in hoeverre ik genoeg technische kennis heb (en bereid ben op te doen) om er een mooi website mee te maken.

De komende tijd ga ik oefenen met beide tools. Zodra ik een definitieve keuze heb gemaakt, update ik dit artikel.